Kip en Ei.

Kort kop, langer artikel over wat mij zoal bezig houdt.

Gaat aandacht voor een aantal medewerkers en managers een bedrijf op een hoger plan brengen? Recent kwam ik weer eens in aanraking met een paar echt grote Nederlandse bedrijven met een rijke historie. Bij beide staat persoonlijke energie en intrinsieke motivatie hoog op de agenda. Kennelijk heeft men een probleem dat met beter gemotiveerde mensen (deels) opgelost kan worden. De oplossing voor dit motivatie vraagstuk wordt gezocht in allerlei instrumenten: coaching, zelfinzicht, hervinden van eigen passie en manieren om een deel daarvan in de eigen baan kwijt te kunnen. Zeker goed voor de betrokken individuen, maar de organisatie moet ook wat doen om te voorkomen dat de zojuist door inzicht en passie opgewarmde medewerkers hun biezen pakken.

Volgens Dan Pink zijn er een aantal zaken die echt bijdragen aan de motivatie: authonomy, mastery & purpose. Vrij vertaald: de mogelijkheid om zelfsturend te zijn, om ergens steeds beter in te worden en zingeving; een zinvolle bijdrage aan een groter geheel. Voor organisaties is het van groot belang dat het traditionele winst (geld) doel verbonden blijft met dat grotere bijdrage doel.

Uit bovenstaande volgt dat visie en missie ook verder ontwikkeld moeten worden, wil de investering in de medewerkers voor de organisatie goed renderen. Als die visie al inspirerend en helder was, en de medewerkers kunnen hun ei kwijt in hun werk, dan hadden we het probleem van de afnemende motivatie niet gehad. Toch?

Hans Visser (www.unitedsense.nl) noemt dit verschijnsel mentaal verzuim. Wanneer 10% van de mensen hier last van heeft levert dat al een schadepost voor de BV NL op van 140 mrd. Euro! Daarmee vergeleken zijn de bezuinigingen op de tafel in het Catshuis kinderspel. En het wordt nog erger:  volgens ander onderzoek zijn er binnen grote organisaties zo’n 70% grijze muizen. Dat zijn mensen die op maandag denken: nog 5 dagen en dan is het weer weekend.
Volgens mij is daar het mentale verzuim al lang ingezet. De potentie voor verbetring is dus nog gigantisch.

Maar er is natuurlijk hoop: Een aansprekend verhaal, waaraan men wil bijdragen, en toegang tot en omgang met informatie.  Vroeger moest je klimmen in de hiërarchie om toegang tot goede informatie te verkrijgen. Nu kan een stagiere al inzichten uit een company database of sociale netwerken halen waar de CEO geen idee van heeft. Dat betekent dat nieuwe ideeën minder bedreigend zijn voor positie van managers in de traditionele hiërarchie.  De initiator van een idee hoeft immers niet meer eerst de positie te veroveren om aan de informatie te komen. Hij of zij is vaak ook niet meer zo geïnteresseerd in die positie. Wel in bijdragen aan een groter geheel. Deze zaken dragen bij aan een beter innovatie klimaat, mits het management de benodigde ruimte creëert.

Bij een van de twee genoemde grote bedrijven vertelde men mij dat de medewerkers ook wat minder gemotiveerd waren omdat de financiële resultaten de laatste tijd tegen vallen.
Moet je die mensen dan gaan motiveren, of zet je de deur open en zwaai je ze uit?
Zien ze niet meer dat ze zelf invloed hebben op de resultaten van het bedrijf? Dan is de organisatie de menselijke maat verloren en kom je er niet met een handleiding presenteren en een zelfinzicht cursus.  Dan lijkt het handig om mensen weer zelfsturend te laten bijdragen aan een doel dat ze echt aanspreekt. Dan komen ze wel met ideeën en energie.

Even verder over het innovatieklimaat in NL. Gisteren zei premier Rutte trots dat we opgeklommen zijn tot de 7e plek in de ranglijst van innovatieve landen.
Dat is veel beter dan onderaan bungelen, maar geen reden tot zelfgenoegzaamheid.
Ten eerste wordt die lijst bepaald op basis van het aantal patenten. Patenten zijn beschermingsmiddelen.  Beschermen is vaak afschermen, en afschermen is afremmen. Intellectueel eigendom neemt echter af in belang. (daarmee zeg ik niet dat het onbelangrijk is).  Bovendien werden ze door grote organisaties vaak gebruikt om de eigen bestaande business te beschermen, en niet om te vernieuwen.
Eigenlijk zijn patenten een product van het denken in schaarste van kennis dat concurrentie voordeel oplevert. Het is natuurlijk de toepassing van kennis die waarde oplevert.
Het delen van kennis kan zinvolle toepassing versnellen.
Is het toeval dat het snelst groeiende technologie bedrijf in NL zich helemaal niet met patenten bezig houdt? “Door alles open te houden heb ik nu per maand duizenden ingenieurs die met ons meedenken om het product te verbeteren” zegt een van de oprichters van dat bedrijf. En dat gratis! Terwijl al die mensen ergens anders een betaalde baan hebben. De investeerders in dit Nederlandse bedrijf zijn Amerikaans. Een Nederlandse bank of investeerder vraagt bijna altijd meteen naar de patenten. Dat geeft te denken, niet waar.  Wil je bescherming of groei? Het gaat steeds slechter samen.

Bovendien is voor veel bedrijven de grootste markt nu in het oosten. Ik wens ze veel succes met de rechtszaak daar.

Ten tweede zijn veel multinationals officieel in NL gevestigd, terwijl hun activiteiten in de rest van de wereld plaatsvinden. Dat kan de telling behoorlijk vertekenen, want multinationals zijn grote patent registreerders.

De bijdrage van kleine partijen zoals startende bedrijven en zelfstandigen wordt in het huidige innovatie beleid nog steeds ondergewaardeerd. Ik zou graag zien dat die uitgenodigd worden om aan te schuiven bij de grote bedrijven en kennisinstituten.  Bij die laatste bestaat het gevaar dat ze zich gedragen als grote consultancy bedrijven in moeilijke tijden: zoveel mogelijk werk binnen de deur houden om de bankzitters weer aan het werk te hebben.

Daarmee hebben ze geen belang bij versnelling naar concrete resultaten. Kleine partijen kunnen flexibeler zijn in hun afreken model en daarmee wel helpen versnellen.

Hoe zouden we innovatie dan beter kunnen meten? Door bijvoorbeeld naast het aantal patenten ook naar de marktintroductie van toepassingen te kijken, of naar hoeveel van ons BNP van recente producten en diensten afkomstig is, of naar hoe gemotiveerd de mensen zijn …

Geheel in de spirit van dit artikel nodig ik jullie uit om daarover met suggesties te komen.
Shine a new light, start with a bright vision.


Wat als? Een Philips optie.

 

Op 21 januari opperde Mathijs Schiffers dat de in het nauw gedreven Nederlandse multinationals wel een snufje Steve Jobs kunnen gebruiken. In het geval van Philips komt daar bij dat een gebrek aan innovatie bijdraagt aan de verslechterde positie van het bedrijf. Typisch Nederlands is het dan om dit idee van Mathijs te negeren of de nadruk te leggen op de verschillen met Steve Jobs of je te richten op een ander punt uit zijn stuk, zoals de complexiteit van de organisatie.
De resultaten vragen om verandering. Elk bedrijf is perfect georganiseerd voor de resultaten die het nu behaald. Er moet dus wat veranderen in de organisatie, en dat vraagt om leiderschap.
Met de CEO voorop.
Wat als we nu eens iets doen wat tot de leukste eigenschappen van innovatieve mensen behoort:
doorbouwen op een idee. Ik zie Frans van Houten al staan op een podium. Hij is als een van de eerste CEO’s in Nederland gaan beseffen dat zijn voornaamste communicatie taak niet gericht is op aandeelhouders en analisten maar op ons, het grote publiek. De zaal zit vol journalisten, bloggers, twitteraars, en fans.
Hij houdt een enthousiast verhaal over een nieuw product dat onze levens gaat verbeteren. Super!
Hoe komt hij aan dat verhaal? Frans heeft nog iets nieuws gedaan. Hij is naar de techneuten en de commerciële mensen gegaan en heeft gezegd dat Philips voortaan elke zes maanden op het grote podium stapt om de wereld iets moois en goeds te laten zien. Hij zal zelf het voorbeeld geven, en vraagt de mensen daarom om hem namens Philips een top verhaal te laten houden. Wat dat gaat zijn is aan het team.
“als je een schip wil bouwen vertel je de mensen niet hoe ze een plank moeten zagen, maar creëer je een verlangen naar de zee”
Dit geeft intern een enorme energie boost. De productinnovatie wordt versneld.

Innovatie is een combinatie van technologie, gevoel voor de maatschappij en voorstellingsvermogen.
Dat laatste is iets waar CEO’s direct wat aan kunnen doen. Het zichzelf toestaan om weer te dromen is een essentiële stap. En als ze zelf niet willen dromen, voorstellen, moeten ze de moed hebben om de ruimte te geven aan anderen die dat wel kunnen.
Leiderschap, leiderschapstijl en innovatievermogen zijn verbonden. Innovatie is dus niet meer een agendapunt voor grijze heren, maar een zichtbare stijl. Tastbaar gedrag. Daar is moed voor nodig.
Zeker gezien het feit dat de meeste bazen van bedrijven naar boven gekomen zijn in systemen die niet het gewenste innovatie gedrag hadden.
Toen de broers Philips de techniek en de commercie van het bedrijf nog elke dag aan de keukentafel bij elkaar brachten en daar hun voorstellingsvermogen inbrachten was Philips een van de meest innovatieve bedrijven. De wereld is nu complexer, maar dit principe werkt nog steeds.
Technologie is ook nu niet het probleem bij Philips. Voorstellingsvermogen begint bij het jezelf toestaan om nieuwe beelden te creëren. Voor Philips bestaat dit beeld nu, want ik heb het kunnen schetsen.
Waarom zou dit beeld niet kunnen helpen om de zo vaak genoemde cultuuromslag te versnellen?
Cultuur gaat om gedrag. Maak het zichtbaar, tastbaar en ga het doen.
Naar mate de innovatieve cultuur zichtbaarder wordt, zowel intern als voor de buitenwereld, gaat deze cultuur zichzelf verder versterken. De daling van de beurswaarde stopt en de weg omhoog is weer gevonden. Te mooi om waar te zijn? De keuze is aan onszelf. Het begint met het delen van een krachtig beeld van hoe we het willen laten zijn.
Voor Apple heeft het gewerkt. Sinds deze week is dat weer de meest waardevolle onderneming, met een beurswaarde van $420 mrd.
Mathijs, bedankt voor de inspiratie. Frans heeft vast en zeker al een spijkerbroek.

“ en nog één extra ding…” de mensen in de zaal gaan op het puntje van hun stoel zitten.


Goed nieuws uit Silicon Valley

Een interessant artikel met onderzoek uit Silicon Valley.
http://www.fastcodesign.com/1665795/silicon-valleys-new-secret-weapon-designers-who-found-startups

Een goede ontwerper kan een veel grotere impact hebben dan het uiterlijk en het functioneren van het produkt!
Het zou heel goed zijn voor ons bedrijfsleven als deze inzichten ook hier hun intrede doen.


Dames, wat is dit nu?

2012 is voordat het begon al door velen onder de loep genomen. Haar reputatie is haar vooruit gesneld, zou je kunnen zeggen. Er is al zoveel verandering voorspeld dat het een enorme teleurstelling zou zijn als op 1 januari 2013 alles nog steeds hetzelfde zou zijn.
Dat grote bedrijven door hun formaat een zekere traagheid op kunnen bouwen die ze in tijden van grote verandering niet gaat helpen is al lang bekend. Net nu ik dacht dat een aantal daarvan zich goed op vernieuwing aan het voorbereiden waren door de diversiteit van denken aan de top te vergroten zie ik binnen korte tijd twee topvrouwen wegrennen. De een zat er al een tijdje maar vond het volgens de krant niet leuk dat ook anderen wat meer te zeggen kregen. De ander gaat na twee maanden omdat de onderneming in zwaar weer terecht is gekomen en mevrouw de bijbehorende onzekerheid niet op prijs stelt. Dames, zo wil je toch niet in de krant staan!

Zonder diversiteit in denken komen we de huidige problemen niet te boven. Vrouwen in alle geledingen van voormalige mannen bolwerken is daarin een goede stap. Toch verlaten twee dames die de top gehaald hebben, op grond van inhoudelijke kwaliteiten, het schip bij een beetje storm. Is dat bewijs dat ze er toch niet voor bestemd zijn? Of gaan de overgebleven mannen tijdens die storm zo in blinde paniek tekeer dat de dames snel tot het inzicht zijn gekomen dat het schip niet meer te redden is? Een nog somberder scenario is dat dames die nu de top halen hun unieke eigenschappen onderweg hebben ingeleverd en nu snel op zoek gaan om ergens anders nog even snel wat te kunnen graaien. We zullen het zien. Dit is geen pleidooi voor vrouwen aan de top als doel, maar voor meer diversiteit in denken en kijken naar de kansen in onze omgeving.
Ik zie een betere balans tussen mannen en vrouwen als een van de geschikte middelen daartoe.
Dan moeten de dames wel mee willen doen, juist als het weer wat slechter is.
Ik hoop dat ze binnenkort weer in de vaart zijn, met een nieuw en schoon schip.
Hoe het ook zij, weg lopen als het moeilijk wordt is een matige strategie. Veel bedrijven hebben het moeilijk. Dan moet juist het denken aan de top aan kleur en veelzijdigheid winnen.
Uiteraard staat bedrijvendesigner Visual Strategy klaar om hieraan mee te bouwen.


Humor en innovatie

Nu vele bedrijven en instellingen opnieuw met financiële tegenslagen te maken hebben, hoop ik dat de gebruikelijke kramp om te gaan snoeien nu eens vergezeld zal gaan van het inzicht dat er ook iets moet veranderen. Door minder te doen van iets dat niet tot het gewenste resultaat heeft geleid, is dat gewenste resultaat er nog niet.

Hopelijk biedt het wel ruimte voor vernieuwing.

Laat die vernieuwing nu eens beginnen met de moed om tijdens de crisis onszelf eens wat minder serieus te nemen. Maak eens een grap over de eigen situatie. Niet omdat daarmee de problemen zullen verdwijnen of om de kop in het zand te steken, maar wel als een eerste stap.

De essentie van humor is het vermogen om in hele korte tijd heel anders naar iets te kunnen kijken.
Naast het feit dat het een van de weinige dingen is die ons boven het niveau van wilde beesten doet uitstijgen.
Die manier van probleem oplossen steek ook weer vaker de kop op, maar met dat simpele recht van de sterkste is vernieuwing niet goed geholpen. Integendeel zelfs.

Het vermogen om anders naar een situatie te kunnen kijken, en daardoor nieuwe mogelijkheden te zien is essentieel voor innovatie in uw bedrijf. En daarmee voor de overleving en groei op de lange termijn. De snelste manier om dit vermogen op te bouwen of weer tot leven te wekken is er iemand bij halen die er echt lol in heeft om anders te kijken en dwars te denken.

Bovendien is lachen goed voor de gezondheid, en die is weer nodig om het harde werk van het realiseren van het nieuwe idee uit te voeren. Met veel plezier in dat werk voelt het niet als werk.

Zo is de eerste slag al gewonnen. “humor is a serious business” zei een bekende Engelsman eens.
“hear, hear!” 

Klant behoefte

Bron: Bill Waterson. Calvin and Hobbes


Groupon:Snelgroeiend strategisch faillisement?

 Snel groeiende bedrijven doen iets goed. Volgens de klassieke marketing opvatting spelen ze in ieder geval goed in op een behoefte in de markt. Al een tijdje is Groupon een topper onder de snelle groeiers. Winst hebben ze nog niet gemaakt, maar daar maken we ons kennelijk zo kort na de vorige internet hype al geen zorgen meer over. Opvallend is dat analysten en ander hoog geleerd bankvolk bij het noemen van het verdienmodel altijd alleen maar naar Groupon zelf kijken. Kleine tip: kijk ook eens of de klant er blij van wordt. Veel bedrijven met blije klanten blijken winst te maken.

50% korting geven is de drempel om mee te mogen doen. Dat zal die genoemde behoefte in de markt niet zijn; weinig ondernemers staan s’ ochtends op met een brandend verlangen om de prijs te halveren. Veel korting ontvangen is voor consumenten wel leuk, denken ze.  Natuurlijk werkt het model voor een aantal producten prima. Als je bijvoorbeeld nu nog met een partij paashazen zit en je magazijn moet leeg…..  Maar denken ondernemers nu echt dat “klanten” die op een mega korting afkomen de volgende week het dubbele gaan betalen?  De behoefte waar Groupon misbruik van maakt is die naar meer business in deze turbulente tijden. Het verlagen van je prijs is een laatste redmiddel, een vlot voor een drenkeling.  Heel fijn dat het er is, maar na een tijdje wil je toch weer vaste grond onder de voeten.

Dan komt het toch neer op het creëren van onderscheidend vermogen. Een uniek verhaal, met voldoende uitstraling om klanten zonder korting, met veel plezier te laten betalen.  Als je dat zelf niet meer ziet zitten, haal er dan een frisse blik bij.